(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

భీష్మపర్వ - అధ్యాయ 009

॥ శ్రీః ॥
6.9. అధ్యాయః 009
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Topics
భారతవర్షస్థనదీపర్వతదేశానాం విస్తరేణ కథనం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Text

ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 6-9-0x(3974)(38933)
యదిదం భారతం వర్షం యత్రేదం మూర్చ్ఛితం బలం।
యత్రాతిమాత్రలుబ్ధోఽయం పుత్రో దుర్యోధనో మమ ॥ 6-9-1(38934)
యత్ర గృద్ధా పాండుపుత్రా యత్ర మే సంజతే మనః।
ఏతన్మే తత్త్వమాచక్ష్వ త్వం హి మే బుద్ధిమాన్మతః ॥ 6-9-2(38935)
సంజయ ఉవాచ। 6-9-3x(3975)
న తత్ర పాండవా గృద్ధాః శృణు రాజన్వచో మమ।
గృద్ధో దుర్యోధనస్తత్ర శకునిశ్చాపి సౌబలః ॥ 6-9-3(38936)
అపరే క్షత్రియాశ్చైవ నానాజనపదేశ్వరాః ।
యే గృద్ధా భారతే వర్షే న మృష్యంతి పరస్పరం ॥ 6-9-4(38937)
అత్ర తే కీర్తయిష్యామి వర్షం భారత భారతం ।
ప్రియమింద్రస్య దేవస్య మనోర్వైవస్వతస్య చ ॥ 6-9-5(38938)
పృథోస్తు రాజన్వైన్యస్య తథేక్ష్వాకోర్మహాత్మనః ।
యయాతేరంబరీషస్య మాంధాతుర్నహుషస్య చ ॥ 6-9-6(38939)
తథైవ ముచుకుందస్య శిబేరౌశీనరస్య చ।
ఋషభస్య తథైలస్య నృగస్య నృపతేస్తథా ॥ 6-9-7(38940)
కుశికస్య చ దుర్ధర్ష గాధేశ్చైవ మహాత్మనః ।
సోమకస్య చ దుర్ధర్ష దిలీపస్య తథైవ చ ॥ 6-9-8(38941)
అన్యేషాం చ మహారాజ క్షత్రియాణాం బలీయసాం ।
సర్వేషామేవ రాజేంద్ర ప్రియం భారత భారతం ॥ 6-9-9(38942)
తత్తే వర్షం ప్రవక్ష్యామి యథాయథమరిందమ ।
శ్రృణు మే గదతో రాజన్యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి ॥ 6-9-10(38943)
మహేంద్రో మలయః సహ్యః శుక్తిమానృక్షవానపి ।
వింధ్యశ్చ పారియాత్రశ్చ సప్తైతే కులపర్వతాః ॥ 6-9-11(38944)
తేషాం సహస్రశో రాజన్పర్వతాస్తే సమీపతః।
అవిజ్ఞాతాః సారవంతో విపులాశ్చిత్రసానవః ॥ 6-9-12(38945)
అన్యే తతోఽపరిజ్ఞాతా హ్రస్వా హ్రస్వోపజీవినః।
ఆర్యా ంలేచ్ఛాశ్చ కౌరవ్య తైర్మిశ్రాః పురుషా విభో ॥ 6-9-13(38946)
నదీం పిబంతి విపులాం గంగాం సింధుం సరస్వతీం ।
గోదావరీం నర్మదాం చ బాహుదాం చ మహానదీం ॥ 6-9-14(38947)
శతద్రూం చంద్రభాగాం చ యమునాం చ మహానదీం ।
దృషద్వతీం విపాశాం చ విపాపాం స్థూలవాలుకాం ॥ 6-9-15(38948)
నదీం వేత్రవతీం చైవ కృష్ణవేణీం చ నింనగాం।
ఇరావతీం వితస్తాం చ పయోష్ణీం దేవికామపి ॥ 6-9-16(38949)
వేదస్మృతాం వేదవతీం త్రిదివామిక్షులాం కృమిం।
కరీషిణీం చిత్రవాహాం చిత్రసేనాం చ నింనగాం ॥ 6-9-17(38950)
గోమతీం ధూతపాపాం చ వందనాం చ మహానదీం ।
కౌశికీం త్రివిదాం కృత్యాం నిచితాం లోహితారణీం ॥ 6-9-18(38951)
రహస్యాం శతకుంభాం చ సరయూం చ తథైవ చ।
చర్మణ్వతీం వేత్రవతీం హస్తిసోమాం దిశం తథా ॥ 6-9-19(38952)
శరావతీం పయోష్ణీం చ వేణాం భీమరథీమపి ।
కావేరీం చులుకాం చాపి వాణీం శతబలామపి ॥ 6-9-20(38953)
నీవారామహితాం చాపి సుప్రయోగాం జనాధిప ।
పవిత్రాం కుండలీం సింధుం రాజనీం పురమాలినీం ॥ 6-9-21(38954)
పూర్వాభిరామాం వీరాం చ భీమామోఘవతీం తథా।
పాశాశినీం పాపహరాం మహేంద్రాం పాటలావతీం ॥ 6-9-22(38955)
కరీషిణీమసిక్నీం చ కుశచీరాం మహానదీం ।
మకరీం ప్రవరాం మేనాం హేమాం ఘృతవతీం తథా ॥ 6-9-23(38956)
పురావతీమనుష్ణాం చ శైబ్యాం కాపీం చ భారత ।
సదానీరామధృష్యాం చ కుశధారాం మహానదీం ॥ 6-9-24(38957)
సదాకాంతాం శివాం చైవ తథా వీరవతీమపి।
వస్త్రాం సువస్త్రాం గౌరీం చ కంపనాం సహిరణ్వతీం ॥ 6-9-25(38958)
వరాం వీరకరాం చాపి పంచమీం చ మహానదీం ।
రథచిత్రాం జ్యోతిరథాం విశ్వామిత్రాం కపింజలాం ॥ 6-9-26(38959)
ఉపేంద్రాం బహులాం చైవ కువీరామంబువాహినీం ।
వినదీం పింజలాం వేణాం తుంగవేణాం మహానదీం ॥ 6-9-27(38960)
విదిశాం కృష్ణవేణాం చ తాంరాం చ కపిలామపి।
ఖలుం సువామాం వేదాశ్వాం హరిశ్రావాం మహాపగాం ॥ 6-9-28(38961)
శీఘ్రాం చ పిచ్ఛిలాం చైవ భారద్వాజీం చ నింనగాం।
కౌశికీం నింనగాం శోణా బాహుదామథ చంద్రమాం ॥ 6-9-29(38962)
దుర్గాం చిత్రశిలాం చైవ బ్రహ్మవేధ్యాం బృహద్వతీం ।
యవక్షామథ రోహీం చ తథా జాంబూనదీమపి ॥ 6-9-30(38963)
సునసాం తమసాం దాసీం వసామన్యాం వరాణసీం ।
నీలాం ధృతవతీం చైవ పర్ణాశాం చ మహానదీం ॥ 6-9-31(38964)
మానవీం వృషభాం చైవ బ్రహ్మమేధ్యాం బృహద్ధ్వనీం।
ఏతాశ్చాన్యాశ్చ బహుధా మహానద్యో జనాధిప ॥ 6-9-32(38965)
సదానిరామయాం కృష్ణాం మందగాం మందవాహినీం ।
బ్రాహ్మణీం చ మహాగౌరీం దుర్గామపి చ భారత ॥ 6-9-33(38966)
చిత్రోపలాం చిత్రరథాం మంచులాం వాహినీం తథా ।
మందాకినీం వైతరణీం కోషాం చాపి మహానదీం ॥ 6-9-34(38967)
శుక్తిమతీమనంగాం చ తథైవ వృషసాహ్వయాం ।
లోహిత్యాం కరతోయాం చ తథైవ వృషకాహ్వయాం ॥ 6-9-35(38968)
కుమారీమృషికుల్యాం చ మారిషాం చ సరస్వతీం।
మందాకినీం సుపుణ్యాం చ సర్వాం గంగాం చ భారత ॥ 6-9-36(38969)
విశ్వస్య మాతరః సర్వాః సర్వాశ్చైవ మహాఫలాః।
తథా నద్యస్త్వప్రకాశాః శతశోఽథ సహస్రశః॥ 6-9-37(38970)
ఇత్యేతాః సరితో రాజన్సమాఖ్యాతా యథాస్మృతి।
అత ఊర్ధ్వం జనపదాన్నిబోధ గదతో మమ ॥ 6-9-38(38971)
తత్రేమే కురుపాంచాలాః శాల్వా మాద్రేయజాంగలాః ।
శూరసేనాః పులిందాశ్చ బోధా మాలాస్తథైవ చ ॥ 6-9-39(38972)
మత్స్యాః కుశల్యాః సౌశల్యాః కుంతయః కాంతికోసలాః ।
చేదిమత్స్యకరూశాశ్చ భోజాః సింధుపులిందకాః ॥ 6-9-40(38973)
ఉత్తమాశ్చ దశార్ణాశ్చ మేకలాశ్చోత్కలైః సహ ।
పంచాలాః కోసలాశ్చైవ నైకపృష్ఠా ధురంధరాః ॥ 6-9-41(38974)
గోధా మద్రకలింగాశ్ఛ కాశయోఽపరకాశయః ।
జఠరాః కుకురాశ్చైవ సదశార్ణాశ్చ భారత ॥ 6-9-42(38975)
కుంతయోఽవంతయశ్చైవ తథైవాపరకుంతయః ।
గోమంతా మందకాః సండా విదర్భా రూపవాహికాః ॥ 6-9-43(38976)
అశ్మకాః పాండురాష్ట్రాశ్చ గోపరాష్ట్రాః కరీతయః।
అధిరాజ్యకుశాద్యశ్చ మల్లరాష్ట్రం చ కేవలం ॥ 6-9-44(38977)
వారవాస్యాయవాహాశ్చ చక్రాశ్చక్రాతయః శకాః।
విదేహా మగధాః స్వక్షా మలజా విజయాస్తథా ॥ 6-9-45(38978)
అంగా వంగాః కలింగాశ్చ యకృల్లోమాన ఏవ చ।
మల్లాః సుదేష్ణాః ప్రహ్లాదా మాహికాః శశికాస్తథా ॥ 6-9-46(38979)
బాహ్లీకా వాటధానాశ్చ ఆభీరాః కాలతోయకాః।
అపరాంతాః పరాంతాశ్చ పంచాలాశ్చర్మమండలాః ॥ 6-9-47(38980)
అటవీశిఖరాశ్చైవ మేరుభూతాశ్చ మారిష ।
ఉపావృత్తానుపావృత్తాః స్వరాష్ట్రాః కేకయాస్తథా ॥ 6-9-48(38981)
కుందాపరాంతా మాహేయాః కక్షాః సాముద్రనిష్కుటాః ।
అంధ్రాశ్చ బహవో రాజన్నంతర్గిర్యాస్తథైవ చ ॥ 6-9-49(38982)
బహిర్గిర్యాంగమలజా మగధా మానవర్జకాః ।
సమంతరాః ప్రావృషేయా భార్గవాశ్చ జనాధిప ॥ 6-9-50(38983)
పుండ్రా భర్గాః కిరాతాశ్చ సుదృష్టా యామునాస్తథా।
శకా నిషాదా నిషధాస్తథైవానర్తనైర్ఋతాః ॥ 6-9-51(38984)
దుర్గాలాః ప్రతిమత్స్యాశ్చ కుంతలాః కోసలాస్తథా।
తీరగ్రహాః శూరసేనా ఈజికాః కన్యకా గుణాః ॥ 6-9-52(38985)
తిలభారా మసీరాశ్చ మధుమంతః సకుందకాః।
కాశ్మీరాః సింధుసౌవీరా గాంధారా దర్శకాస్తథా ॥ 6-9-53(38986)
అభీసారా ఉలూతాశ్చ శైవలా బాహ్లికాస్తథా ।
దార్వీ చ వానవా దర్వా వాతజామరథోరగాః ॥ 6-9-54(38987)
బహువాద్యాశ్చ కౌరవ్య సుదామానః సుమల్లికాః।
వధ్రాః కరీషకాశ్చాపి కులిందోపత్యకాస్తథా ॥ 6-9-55(38988)
వనాయవో దశాపార్శ్వరోమాణః కుశబిందవః।
కచ్ఛా గోపాలకక్షాశ్చ జాంగలాః కురువర్ణకాః ॥ 6-9-56(38989)
కిరాతా బర్బరాః సిద్ధా వైదేహాస్తాంరలిప్తకాః।
ఓండ్రా ంలేచ్ఛాః సైసిరిధ్రాః పార్వతీయాశ్చ మారిష ॥ 6-9-57(38990)
అథాపరే జనపదా దక్షిణా భరతర్షభ ।
ద్రవిడాః కేరలాః ప్రాచ్యా భూషికా వనవాసికాః ॥ 6-9-58(38991)
కర్ణాటకా మహిషకా వికల్పా మూషకాస్తథా ।
ఝిల్లికాః కుంతలాశ్చైవ సౌహృదానభకాననాః ॥ 6-9-59(38992)
కౌకుట్టకాస్తథా చోలాః కోంకణా మాలవా నరాః ।
సమంగాః కరకాశ్చైవ కుకురాంగారమారిషాః ॥ 6-9-60(38993)
ధ్వజిన్యుత్సవసంకేతాస్త్రిగర్తాః సాల్వసేనయః।
వ్యూకాః కోకబకాః ప్రోష్ఠాః సర్మవేగవశాస్తథా ॥ 6-9-61(38994)
తథైవ వింధ్యచులికాః పులిందా వల్కలైః సహ।
మాలవా బల్లవాశ్చైవ తథైవాపరబల్లవాః ॥ 6-9-62(38995)
కులిందాః కాలదాశ్చైవ కుండలాః కరటాస్తథా ।
మూషకాస్తనబాలాశ్చ సనీపా ఘటసృంజయాః॥ 6-9-63(38996)
అఠిదాః పాశివాటాశ్చ తనయాః సునయాస్తథా ।
ఋషికా విదభాః కాకాస్తంగణాః పరతంగణాః ॥ 6-9-64(38997)
ఉత్తరాశ్చాపరే ంలేచ్ఛాః క్రూరా భరతసత్తమ।
యవనాశ్చీనకాభ్యోజా దారుణా ంలేచ్ఛజాతయః ॥ 6-9-65(38998)
సకృద్గ్రహాః కులత్థాశ్చ హూణాః పారసికైః సహ।
తథైవ రమణాశ్చీనాస్తథైవ దశమాలికాః ॥ 6-9-66(38999)
క్షత్రికయోపనివేశాశ్చ వైశ్యశూద్రకులాని చ।
శూద్రాభీరాశ్చ దరదాః కాశ్మీరాః పశుభిః సహ ॥ 6-9-67(39000)
ఖాశీరాశ్చాంతచారాశ్చ పహ్లవా గిరిగహ్వరాః।
ఆత్రేయాః సభరద్వాజాస్తథైవ స్తనపోషికాః ॥ 6-9-68(39001)
ప్రోషకాశ్చ కలింగాశ్చ కిరాతానాం చ జాతయః।
తోమరా హన్యమానాశ్చ తథైవ కరభంజకాః ॥ 6-9-69(39002)
ఏతే చాన్యే జనపదాః ప్రాచ్యోదీచ్యాస్తథైవ చ।
ఉద్దేశమాత్రేణ మయా దేశాః సంకీర్తితా విభో ॥ 6-9-70(39003)
యథాగుణబలం చాపి త్రివర్గస్య మహాఫలం ।
దుహ్యాద్ధేనుః కామధుక్క భూమిః సంయగనుష్ఠితా ॥ 6-9-71(39004)
తస్యాం గృద్ధ్యంతి రాజానః శూరా ధర్మార్థక్రోవిదాః ।
తే త్యజంత్యాహవే ప్రాణాన్వసుగృద్ధాస్తరస్వినః ॥ 6-9-72(39005)
దేవమానుషకాయానాం కామం భూమిః పరాయణం ।
అన్యోన్యస్యావలుంపంతి సారమేయా యథాఽఽమిషం ॥ 6-9-73(39006)
రాజానో భరతశ్రేష్ఠ భోక్తుకామా వసుంధరాం।
న చాపి తృప్తిః కామానాం విద్యతేఽద్యాపి కస్యచిత్ ॥ 6-9-74(39007)
తస్మాత్పరిగ్రహే భూమేర్యతంతే కురుపాండవాః ।
సాంనా భేదేన దానేన దండేనైవ చ భారత ॥ 6-9-75(39008)
పితా భ్రాతా చ పుత్రాశ్చ ఖం ద్యౌశ్చ నరపుంగవ ।
భూమిర్భవతి భూతానాం సంయగచ్ఛిద్రదర్శనా ॥ ॥ 6-9-76(39009)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే భీష్మపర్వణి జంబూఖండవినిర్మాణపర్వణి నవమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Footnotes
6-9-2 గృద్ధాః లోభయుక్తాః । ఏతత్ ఏతస్య । మే మహ్యం । తత్త్వం యాథార్థ్యం ॥
6-9-5 ప్రియమితి। కర్మభూమిత్వాదింద్రాదీనామిదం ప్రియంక ॥
6-9-71 యయాగుణబలమితి। యథాగుణం సత్త్వాదిగుణాన్ అనతిక్రంయ।
తద్వత్ యథాబలం శౌర్యం చానతిక్రంయ।
త్రివర్గస్య ధర్మార్థకామాత్మకస్య మహాఫలం ఉత్కృష్టఫలం హైరణ్యగర్భపదప్రాప్త్యంతం సంయగనుష్ఠితా సంయక్ పాలితా భూమిర్దుహ్యాత్ పూరయేత్ ।
ధేనురివ కామాన్ అన్యాంశ్చ దుగ్ధే ఇతి కామధుక్ ॥
6-9-73 దేవకాయానాం యజ్ఞేన మానుషకాయానామన్నప్రసవేన భూమిః పరాయణం శరణం ॥
6-9-76 అచ్ఛిద్రం సంపూర్ణం దర్శనం యస్యాః సా భూమిః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.